Củ hà thủ ô đỏ từ lâu đã được ví như một dược liệu “ thần thánh” và được dùng khá thông dụng trong dân gian vì những tác dụng bổ dưỡng của nó. Chính vì vậy, nhu cầu mua hà thủ ô hầu như lúc nào cũng  khá cao nên trên thị trường cũng rao bán khá phổ biến loại dược liệu này, tuy nhiên mức độ thật – giả thật khiến cho người dùng đáng lo ngại. Người bán vì lợi nhuận mà nhiều khi đã trộn lẫn các loại cây khác như củ nâu, là loại có hình dạng tương tự nhưng công dụng không sánh được với hà thủ ô đỏ chính gốc. Bài viết sau đây sẽ giới thiệu 1 cách tỉ mỉ về cách nhận dạng củ nâu và củ hà thủ ô đỏ.

Hình ảnh nhận dạng hà thủ ô

  • Hà thủ ô là loại cây dây leo bằng thân quấn, sống lâu năm. Hay còn được gọi với tên dân gian khác: thủ ô, giao đằng, dạ hợp…
  • Thân mềm, nhẵn, mọc xoắn vào nhau. Rễ củ, giống củ khoai lang, có màu nâu đỏ. Lá mọc theo kiểu so le, có một số đặc điểm đặc trưng như: lá có hình mũi tên, gốc hình tim, đầu thuôn nhọn, hai mặt nhẵn, mặt trên sẫm bóng; lá dài 5 – 8cm, rộng 3 – 4cm, 3 – 5 gân xuất phát từ gốc lá, cuống dài khoảng 2 cm, phủ lông tơ, bẹ chìa ngắn,mỏng, có lông dài.
  • Cụm hoa mọc ở kẽ lá hoặc đầu cành thành chuỳ phân nhánh, cụm hoa dài hơn lá; lá bắc ngắn; hoa nhỏ, nhiều, màu trắng; nhị 8, thường dính vào gốc của bao hoa.
  • Quả nhẵn bóng, có hình 3 cạnh,  nằm trong bao hoa. 3 mảnh ngoài của bao hoa phát triển thành những cánh rộng.
  • Mùa hoa: tháng 9 -11. Mùa quả: tháng 12 – 2.

Tác dụng của hà thủ ô đối với sức khỏe 

Hà thủ ô chế có tác dụng bổ gan, thận, ích tinh huyết, do vậy có thể dùng trong các trường hợp thận suy, gan yếu gây ra di mộng tinh, khí hư, đau lưng mỏi gối; dùng làm thuốc an thần, bổ và tăng lực trong các trường hợp thân thể suy yếu, thần kinh suy nhược, ngủ kém, hoa mắt, chóng mặt, tim hồi hộp, nhức đầu, còi xương, bệnh tạng rỉ dịch và để hồi phục sức khoẻ cho người già sau khi bị bệnh (phối hợp với sinh địa, cúc hoa, bạch thược).

Rễ hà thủ ô đỏ có tác dụng bổ máu, kích thích tạo hồng cầu và bạch cầu, dùng để chữa bệnh thiếu máu ( biểu hiện thường là da dẻ xanh xao, nhợt nhạt, đứng lên hay ngồi xuống hay bị chóng mặt, người mệt mỏi ) và chữa các bệnh về máu khác đồng thời ngăn ngừa tình trạng xơ vữa động mạch.

: Khi hà thủ ô kết hợp với một số loại dược liệu khác như đậu đen, mè đen sẽ làm tăng hiệu quả của hà thủ ô đỏ: làm tóc đen mượt, sợi tóc khỏe mạnh, có hiệu quả rất rốt trong việc trị tóc bạc sớm.

: Hà thủ ô có công dụng lợi tiểu, nhuận tràng, chữa bệnh táo bón ( thường gặp ở người già và phụ nữ sau khi sinh).

: Hà thủ ô có công dụng giúp bảo vệ gan, thúc đẩy quá trình sản sinh hồng cầu, bạch cầu, tăng khả năng miễn dịch, cải thiện hoạt động của hệ thống các tuyến nội tiết, đặc biệt là tuyến thượng thận và giáp trạng.

: Trong các sách y học cổ truyền Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ có ghi lại các bài thuốc về hà thủ ô có tác dụng kháng khuẩn, giải độc, tiêu ung thủng, mụn nhọt, ghẻ lở, eczema, tràng nhạc, điều trị viêm da mủ, bệnh lậu, các chứng viêm, bệnh nấm favut ở chân và tăng lipid máu.

Hà thủ ô còn có tác dụng tăng cường sức đề kháng của cơ thể, tăng khả năng chịu rét, hơn thế nữa, hà thủ ô còn làm chậm quá trình lão hóa của cơ thể, giúp trẻ hóa da phòng bệnh teo tuyến ức – một căn bệnh thường gặp ở người già.

  • Cây leo, sống lâu năm, rễ củ không phân nhánh, hình cầu hoặc hình khác, vỏ ngoài sần sùi, ruột màu nâu đỏ có nhựa.
  • Thân nhẵn, tròn, có nhiều gai ở gốc. Lá đơn, mọc so le ở phía dưới, mọc đối ở gần ngọn, phiến lá hình trứng hoặc bầu dục, nhẵn bóng, gốc tròn, đầu thuôn nhọn, dài 20 cm, rộng 16 cm; gân hình cung rất rõ.
  • Cụm hoa đực, không có lá, dài 6 – 8cm, gồm nhiều bông, trục bông nhẵn, có cạnh, hoa 15 – 25 cái; bao hoa gồm lá đài rộng, cánh hoa ngắn và hẹp; nhị 6; hoa cái xép thành bông cong.
  • Quả nang, có cuống thẳng, có cánh; hạt có cánh xung quanh, màu nâu.
  • Mùa quả: tháng 5.
  • Tính vị, công năng: củ nâu có vị ngọt, chát, hơi chua, tính bình, không độc, vào kinh tràng, vị, có tác dụng thnah nhiệt, cầm máu, làm se, sát trùng, chống tích tụ.

: Chữa tiêu chảy, kiết lỵ, các chứng tích tụ hòn cục trong bụng, xích bạch đới, bang huyết, chảy máu tử cung, ho ra máu, tiểu ra máu. Trong sinh hoạt, củ nâu dùng để nhuộm vải, làm vải cứng và có độ bền cao hơn.

Hà thủ ô đỏ và củ nâu khác nhau thế nào?

Qua những thông tin kể trên, có thể thấy rằng, củ nâu có nhiều đặc điểm tương tự, khiến cho nhiều người bán không trung thực đã trộn lẫn hoặc thay thế hoàn toàn hà thủ đỏ bằng củ nâu để làm tăng lợi nhuận. Để giúp người dùng tinh mắt lựa chọn đúng hà thủ ô, phía dưới đây sẽ so sánh một vài đặc điểm nổi bật, có thể đơn giản nhận thấy bằng mắt thường để dễ dàng phân biệt hai loại dược liệu này.

Đặc điểm

Hà thủ ô đỏ

Củ nâu

Hình ảnh nhận dạng

– Lá mọc theo kiểu so le

– Phiến lá hình mũi tên, gốc hình tim, đầu thuôn nhọn, hai mặt nhẵn, mặt trên sẫm bóng

– Kích thước: dài 5 – 8cm, rộng 3 – 4cm

– Lá mọc so le ở phía dưới, mọc đối ở gần ngọn

– Phiến lá hình trứng hoặc bầu dục, nhẵn bóng, gốc tròn, đầu thuôn nhọn

– Kích thước: dài 20 cm, rộng 16 cm; gân hình cung rất rõ.

 

Mùa hoa – quả

Mùa hoa: tháng 9 -11. Mùa quả: tháng 12 – 2

Mùa quả: tháng 5.

Rễ củ

– Kích thước đường kính từ 8-18cm, tuy nhiên có củ lâu năm kích thước lên tới 30cm.

– Đặc điểm: Củ hà thủ ô đỏ có dạng gần giống củ khoai lang với mặt ngoài màu nâu đỏ có nhiều chỗ lồi lõm, thể chất cứng chắc, rất khó bẻ. Mặt cắt ngang có lớp vỏ bần màu nâu sậm, lớp bên trong màu hồng có nhiều bột, ở giữa thường có lõi gỗ cứng. Bột có màu nâu hồng, không mùi, vị đắng chát.

Nhựa ít, hầu như không dính vào tay, dễ rửa sạch.

 

– Kích thước: củ dài và nhỏ hơn hà thủ ô đỏ

– Đặc điểm: Rễ củ có nhựa, tùy vào màu sắc của nhựa mà củ nâu có tên gọi khác nhau:

+ Củ nâu dọc đỏ: nhựa màu đỏ nhạt.

+ Củ nâu dọc trai: nhựa màu xám nhạt.

+ Củ nâu trắng: nhựa màu vàng nhạt hoặc hơi hồng.

 

Nhựa củ nâu rất dính, tẩy rửa khó sạch. ( Chính vì vậy ngày xưa người ta thường dùng nhuộm vải).

 

Lời khuyên khi chọn mua hà thủ ô

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều nơi cung cấp và rao bán hà thủ ô đỏ không rõ nguồn gốc xuất xứ, vì vậy các bạn có nhu cầu sử dụng hà thủ ô cần cân nhắc kĩ lưỡng trước khi mua. Bạn có thể tìm mua  hà thủ ô đỏ ở những cơ sở buôn bán uy tín và cần tìm hiểu nguồn gốc rõ ràng trước khi đặt mua.

 

SHARE
Previous articlefluconazol
Next articleChua ngút hoa ngọn

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here